Ödeme dünyasının terimlerini hızla öğrenin

Online kart işlemlerinde dolandırıcılığı önlemek için kart sahibinin bankasından ek doğrulama (SMS/uygulama) almasını sağlayan güvenlik protokolüdür.

3D Secure protokolünün biyometrik doğrulama, mobil SDK ve frictionless akış destekleyen modern sürümüdür; 1.0'ın yerini büyük ölçüde aldı.

Hafta sonu, gece veya tatil günleri dahil günün her saatinde tahsilat yapılabilmesi; FAST sistemi ile Türkiye'de yaygınlaşmıştır.

PCI DSS ve modern ödeme sistemlerinin kullandığı, kart numarası ve hassas veri şifrelemesinde altın standart simetrik şifreleme algoritmasıdır.

Müşterinin izniyle banka hesap ve işlem verisinin üçüncü taraflara güvenli API üzerinden açılmasını sağlayan, regülasyon temelli finansal hizmet modelidir.

Bir tahsilatı, kart BIN'i ve banka eşleşmesine göre en uygun (yüksek başarı oranlı veya düşük komisyonlu) sanal POS'a otomatik yönlendiren teknolojidir.

Suç gelirlerinin finansal sisteme sokulup meşrulaştırılmasını engellemeye yönelik düzenleme, prosedür ve teknoloji bütünüdür.

Yazılımların birbiriyle veri alışverişi yapabilmesi için tanımlanmış uygulama programlama arayüzüdür; ödeme entegrasyonlarının temel iletişim katmanıdır.

Apple cihazlarında saklanan kartlarla, Touch ID veya Face ID doğrulamasıyla temassız ve online ödeme yapılmasını sağlayan dijital cüzdandır.

İşyerine POS hizmeti veren, kart işlemlerini kabul edip parayı işyerine aktaran bankadır; Issuer'ın karşı tarafıdır.

Bir kart işleminin acquirer tarafında izlenmesini sağlayan, 23 haneli benzersiz takip numarasıdır.

Banka kartı ile nakit çekme, yatırma, transfer ve ödeme yapılan otomatik makinedir; modern modellerde QR ile temassız işlem mümkündür.

3D Secure protokolünde kart sahibini doğrulayan, banka tarafında çalışan sunucudur.

Belirli bir dönemde ortalama sipariş başına elde edilen gelir; e-ticarette büyüme ve fiyatlama stratejisinin temel KPI'sıdır.

Türkiye'de bankacılık ve finansal kuruluşları düzenleyip denetleyen bağımsız kamu otoritesidir.

Bir banka kartının ilk 6 (yeni standartta 8) hanesidir; kartı hangi bankanın çıkardığını, kart tipini ve ülkesini gösterir.

Türkiye'deki tüm kart ödeme işlemlerinin takas, mutabakat ve yönlendirme operasyonlarını yürüten bankalar ortaklı altyapı kuruluşudur.

Bir bakiyenin geçici olarak kullanılamaz hale getirilmesi; tahsilatlarda mutabakat öncesi POS sağlayıcısının hesaba bloke koyma süresidir.

Vadesiz mevduat hesabına bağlı, harcamanın anında hesaptan düştüğü karttır; kredi kartından farkı borçlanma sunmamasıdır.

Müşterinin ürünü hemen alıp ödemesini ileri tarihe veya taksitlere bölmesini sağlayan, kart dışı kredilendirme yöntemidir.

Güvenilir olarak işaretlenmiş ve ekstra kontroller olmadan işlem yapmasına izin verilen kart, kullanıcı, IP veya domain listesidir.

Ödeme işlemi tamamlandığında veya durumu değiştiğinde, ödeme sağlayıcısının önceden tanımlanmış URL'ye yaptığı asenkron HTTP geri çağrısıdır.

Kart sahibinin yaptığı bir işlemi banka aracılığıyla iptal ettirmesi ve tutarın işyerinden geri alınmasıdır; sahtekarlık veya hizmet itirazlarında uygulanır.

Bir tahsilatta tutarın belirli bir yüzdesinin kart sahibine geri verilmesi promosyonu veya işyerinin tahsilat sonrası nakit çekim hizmetidir.

Kartın arkasındaki 3-4 haneli güvenlik kodudur; online işlemde kart sahipliğini kanıtlamak için istenir.

Çalıntı kart bilgisi listelerinin küçük tutarlı işlemlerle online test edilmesi saldırısıdır; e-ticarette en yaygın fraud türlerinden biridir.

E-ticaret sitesinde müşterinin sepetinden ödeme tamamlamaya kadar geçtiği adımlar bütünüdür; dönüşümün son ve en kritik noktasıdır.

Çekmecesi tarafından lehtara belirli bir tutarın muhatap bankaca ödenmesi emrini içeren kıymetli evraktır; ticari hayatta vadeli ödeme aracıdır.

Müşterinin çağrı merkezini arayarak veya operatörün aramasıyla, telefon üzerinden kart bilgileriyle yapılan tahsilat yöntemidir.

Bir kullanıcının kimliğini doğrulamak için iki bağımsız bilgi türünün (şifre + SMS, parola + biyometri) kullanılmasıdır.

Kart, kimlik veya ön ödemeli bakiye gibi finansal araçları dijital ortamda saklayarak ödeme yapılmasını sağlayan uygulamadır.

Kart sahibinin bir işleme itiraz etmesi; chargeback sürecinin başlangıç adımıdır.

Ödeme sayfasına gelen ziyaretçilerin kaçının ödemeyi başarıyla tamamladığını gösteren yüzdedir; ödeme deneyiminin temel başarı metriğidir.

Tedarikçinin bankası aracılığıyla bayi/müşteri hesabından otomatik tahsilat yapmasını sağlayan B2B ödeme sistemidir.

Müşterinin bankasına vererek belirli faturaların (elektrik, telefon vb.) hesabından otomatik ödenmesini sağladığı sürekli talimattır.

Tahsilat sağlayıcısı veya aracı kullanmadan, alıcı kurumun kendi sanal POS veya hesabıyla doğrudan yaptığı tahsilattır.

Sözleşme, taahhütname, kira ve benzeri belgelerde tutarın binde 9.48 oranında ödenen vergi türüdür.

Başarısız periyodik tahsilatlarda müşteriye otomatik hatırlatma gönderip ödemeyi kurtarma stratejisidir.

e-Fatura sisteminde kayıtlı olmayan alıcılara (genellikle bireysel müşteri) elektronik olarak düzenlenip GİB'e raporlanan faturadır.

Yevmiye ve büyük defter kayıtlarının elektronik ortamda tutulup GİB'e onaylatılarak saklanmasını sağlayan sistemdir.

Mükellefler arasında elektronik ortamda düzenlenip GİB üzerinden iletilen, kâğıt fatura yerine geçen resmi belgedir.

Kart veya hesapta tutulan, ön ödemeli olarak yüklenip ödemelerde kullanılabilen, BDDK/TCMB lisanslı kuruluşların ihraç ettiği elektronik bakiye değeridir.

Elektronik Fon Transferi — Türkiye'de farklı bankalar arasındaki para transferinin TCMB EFT sistemi üzerinden yapılmasıdır.

Kartlardaki manyetik şeritten çok daha güvenli olan, kriptografik kart doğrulaması yapan çipli kart standardıdır.

Finansal hizmetlerin (ödeme, kredi, sigorta) finansal olmayan bir uygulama veya platforma doğrudan entegre edilmesi modelidir.

Mal sevkiyatında düzenlenen sevk irsaliyesinin elektronik versiyonudur; e-Fatura mükellefleri için sevkiyatlarda zorunludur.

Serbest meslek erbabının (avukat, doktor, müşavir vb.) hizmet karşılığı düzenlediği elektronik makbuzdur.

Tahsilat sisteminin Logo, Mikro, Netsis, SAP gibi ERP ve muhasebe yazılımlarıyla otomatik veri akışı kurmasıdır.

Türkiye'de TCMB tarafından işletilen, bankalar arası 7/24 anlık para transferi sistemidir.

Kartı veya hesabı sahibinden habersiz kullanarak yapılan haksız işlem; ödeme sektöründe sürekli savaşılan en büyük kayıp kalemidir.

Vadeli alacakların (fatura, çek) iskonto ile faktoring şirketine devredilmesiyle nakit akışının erken sağlanmasıdır.

Finans ve teknolojinin birleşimiyle finansal hizmetleri dijitalleştiren, otomatikleştiren ve yenileyen şirketler ve sektör adıdır.

Kullanıcının ek adım, soru veya doğrulama olmadan ödemeyi tek tıkla tamamlaması; modern checkout'un altın standardıdır.

İhracat alacaklarının (kabul edilmiş poliçe, vesaikli akreditif) rücu hakkı olmadan, sabit faizle iskonto ile satın alınmasıdır.

Android cihazlarda kartların güvenli şekilde saklanıp temassız ve online ödeme yapılmasını sağlayan Google'ın dijital cüzdanıdır.

Türkiye'nin vergi tahakkuku, tahsilatı ve denetimini yürüten kurumdur; e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter sistemlerinin sahibidir.

Bankanın müşterisi adına üçüncü tarafa karşı belirli bir tutarı ödemeyi taahhüt ettiği yazılı banka taahhüdüdür; ihale ve B2B tahsilatlarda yaygındır.

Henüz tamamlanmamış bir kart işleminin teknik nedenle (timeout, sistem hatası) otomatik olarak iptal edilmesi sürecidir.

Aynı banka içerisindeki iki hesap arasında yapılan para transferidir; genellikle ücretsiz ve anlıktır.

Kayıp, çalıntı veya sahtekarlık şüphesi nedeniyle kara listeye alınmış, işlem yapması engellenmiş karttır.

Bir mesajın değiştirilmediğini ve gönderenin doğru olduğunu kanıtlamak için kullanılan, gizli anahtarla üretilen kriptografik imzadır.

İki taraf arasında karşılıklı alacak-borç bakiyelerinin belirli bir tarihte karşılaştırılıp doğrulanmasıdır; ay sonu finansal kapanışın temel adımıdır.

Müşterinin sepete ekledikten sonra adres ve teslimat seçimini atlayarak tek tıkla ödeme yaptığı modern e-ticaret akışıdır.

Uluslararası standart banka hesap numarasıdır; Türkiye'de TR ile başlayan 26 karakterlik formatla kullanılır.

Aynı API isteğinin yanlışlıkla tekrar gönderilse bile yalnızca bir kez işlenmesini sağlayan benzersiz tanımlayıcıdır.

Acquirer'ın işlem başına Issuer'a ödediği komisyondur; POS komisyon yapısının temel bileşenidir.

Kart işlemleri için kullanılan global mesajlaşma standardıdır; POS ve sanal POS protokollerinin temelini oluşturur.

Bankacılık ve ödeme sistemleri için modern XML/JSON tabanlı mesajlaşma standardıdır; SWIFT ve SEPA gelecek yıllarda buraya geçiyor.

Yapılmış bir tahsilatın tamamının veya bir kısmının kart sahibine geri ödenmesi işlemidir.

Aynı gün veya gün sonu kapatılmadan önce yapılan, hesaba geçmemiş bir tahsilatın geri alınmasıdır; iadeden daha hızlı ve genelde ücretsizdir.

Kart sahibine kredi/banka kartını veren ve işlemleri onaylayan bankadır; provizyon/red kararı bu bankaya aittir.

Bir tüzel kişiliği yetki ile temsil etmeye yetkili kişilerin imza örneklerini ve yetki sınırlarını içeren noter onaylı belgedir.

İthalatçının bankasının, ihracatçıya belirli koşullar (sevk evrakları sunma vb.) yerine getirildiğinde ödemeyi garanti ettiği bankacılık aracıdır.

Japonya merkezli, küresel olarak kabul edilen kart şemasıdır; Visa ve Mastercard'a benzer şekilde çalışır, Türkiye'de yaygın kabul edilir.

Üç parçalı kompakt JSON token; oturum yönetimi, API yetkilendirmesi ve mikroservis kimlik doğrulamasında yaygın kullanılır.

JavaScript Object Notation — yapılandırılmış veri taşımak için kullanılan hafif, insan-okunabilir veri formatı; REST API'lerin standartıdır.

Belirli bir platform veya hizmet içinde kullanılmak üzere önceden satın alınan dijital ya da fiziksel ödeme birimidir.

Risk içerdiği değerlendirilen kart, IBAN, IP veya e-postaların otomatik olarak reddedildiği güvenlik listesidir.

Mal ve hizmet alımlarında tüketicinin ödediği, satıcının devlete aktardığı dolaylı vergidir; Türkiye'de genel oran %20'dir.

Sanal POS veya fiziksel POS sağlayıcısının her tahsilattan aldığı yüzdesel ücrettir; tek çekim ve taksitte farklı oranlar uygulanır.

Bankanın belirlediği limit dahilinde anında borçlanma imkanı veren, geri ödemesi belirli bir tarihte yapılan kart türüdür.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — Türkiye'de kişisel veri işlemenin sınırlarını ve yükümlülüklerini düzenleyen yasadır.

Bir finansal hizmet alan müşterinin kimliğinin, kaynak yapısının ve risk profilinin doğrulanması sürecidir.

Kripto varlıkların alım-satım, saklama veya transferini yapan, SPK ve MASAK denetimine tabi kuruluşlardır.

Müşteriye SMS, WhatsApp veya e-posta yoluyla gönderilen güvenli ödeme bağlantısı üzerinden tahsilat alma yöntemidir.

Bir kart, kullanıcı, IP veya işyerinin günlük/aylık tutar ve işlem sayısı sınırlarının tanımlanıp izlenmesidir.

3D Secure korumalı bir sahtekarlık işleminde sorumluluğun işyerinden Issuer'a geçmesi kuralıdır.

Bir ödeme, çek, akreditif veya transferin ödeneceği tarafı ifade eder; alacaklı veya yararlananın resmi adıdır.

Kart sahibinin telefon, faks veya yazılı talimatla kart bilgilerini paylaşarak satıcının manuel işlem yapmasına dayanan ödeme yöntemidir.

Mali Suçları Araştırma Kurulu — Türkiye'de aklama önleme (AML) ve terörün finansmanıyla mücadeleyi yürüten kamu kuruluşudur.

3D Secure protokolünde işyerinin kart şeması ile iletişim kurmasını sağlayan ara katman yazılımıdır.

İki taraf arasındaki finansal kayıtların karşılaştırılıp eşleştirilmesi sürecidir; tahsilatlarda sanal POS hareketleriyle banka hesabının uyuşturulmasıdır.

İşyerinin kestiği stopaj ve SGK primlerinin aylık (KOBİ için 3 aylık) olarak vergi dairesine bildirildiği beyannamedir.

Tüzel kişilerin e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter belgelerini imzalamak için kullandığı, TÜBİTAK Kamu SM'den temin edilen güvenli elektronik imzadır.

Müşterinin hesap açmadan, e-ticaret sitesinde ödeme yapabilmesidir; sepet terk oranını ciddi ölçüde düşürür.

Brüt tahsilat tutarından komisyon, vade farkı ve diğer kesintilerin çıkarılmasıyla işletmenin eline geçen net tutardır.

Yakın Alan İletişimi — kartın veya telefonun POS'a 1-4 cm yaklaştırılarak kontaksız ödeme yapmasını sağlayan radyo frekans teknolojisidir.

Bir işletmenin belirli bir dönemde nakit giriş ve çıkışlarının dengesi; tahsilat hızının ve blokajın doğrudan etkilediği kritik göstergedir.

Müşterinin web tarayıcısı veya mobil uygulama üzerinden banka hesaplarına erişip işlem yapabildiği dijital bankacılık platformudur.

Müşterinin fiziksel olarak satıcıda bulunmadan internet üzerinden kart veya banka aracılığıyla ödeme yapmasıdır.

Bir uygulamanın, kullanıcı şifresini paylaşmadan başka bir servise (banka, ödeme kuruluşu) yetkili erişim sağlamasını mümkün kılan açık standart yetkilendirme protokolüdür.

Tek bir işlem veya oturum için geçerli olan, genelde SMS veya authenticator uygulamasıyla iletilen anlık şifredir.

Bir müşteriye birden çok kanaldan (web, mobil, mağaza, çağrı merkezi) tutarlı ve birleşik bir tahsilat deneyimi sunmaktır.

Banka olmadan ödeme hizmetleri sunabilen, 6493 sayılı Kanun çerçevesinde TCMB tarafından lisanslanan finansal kuruluştur.

Bir tutarın kart limitinde geçici olarak bloke edilmesi; sonradan tutarın tamamı ya da bir kısmı tahsil edilebilir veya bloke açılır.

Ödeme kuruluşunun kendi domaininde sunduğu, kart bilgilerinin işyerine hiç gelmeden alındığı güvenli checkout sayfasıdır.

İşyeri ile acquirer (banka) arasındaki kart işlemi trafiğini yöneten, güvenli geçiş ve formatlama yapan teknoloji katmanıdır.

Yazarkasa olarak da bilinen, perakende satışlarda fiş düzenleyen ve günlük raporlama yapan cihaz türüdür.

Kart verisini saklayan, işleyen veya ileten her kurumun uymak zorunda olduğu uluslararası ödeme kartı güvenlik standardıdır.

Belirli aralıklarla (aylık, yıllık) aynı tutarın otomatik olarak müşteriden tahsil edilmesi; abonelik ve üyelik modellerinin temelidir.

Fiziksel satış noktasında kart ödemesi alan terminal cihazıdır; çipli, manyetik şeritli ve temassız kartları işleyebilir.

Kart sahibinin bankasından bir işlem tutarının kullanılabilirliği için aldığı onaydır; tahsilatın ilk ve kritik adımıdır.

Avrupa Birliği'nin ödeme hizmetleri direktifi; açık bankacılığı zorunlu kılan ve Strong Customer Authentication (SCA) standardını getiren regülasyondur.

Kart üzerindeki ana hesap numarasıdır; genelde 13-19 hane uzunluğunda, kart şeması ve hesap bilgisini içerir.

Tahsilat sağlayıcısının topladığı tutarın işyeri banka hesabına aktarılmasıdır; gün sonu mutabakat ile birlikte yürür.

Sahte e-posta, SMS veya web sitesi aracılığıyla kullanıcının kart bilgisi, şifre veya banka bilgilerini çalmayı amaçlayan saldırı türüdür.

Müşterinin telefon kamerasıyla QR kodu okutarak ödeme başlatması; Türkiye'de TR-QR (Karekod) standardıyla bankalar arası birlikte çalışır.

Kart sahibinin bankasının, bir işlemin detaylarını veya belgesini işyerinden talep etmesidir; chargeback sürecinin başlangıcı olabilir.

Bir işlemin sahtekarlık olma olasılığını çeşitli sinyallere göre sayısallaştıran (örn. 0-100) skor; modern fraud sistemlerinin temelidir.

İnternet üzerinden kredi/banka kartı tahsilatı yapmayı sağlayan, fiziksel cihaz gerektirmeyen sanal ödeme altyapısıdır.

Yazılım Geliştirme Kiti — bir hizmeti kullanmayı kolaylaştıran hazır kütüphane, örnek kod ve dokümantasyon paketidir.

Müşterinin sepete ürün eklemesine rağmen ödemeyi tamamlamadan siteyi terk etmesidir; e-ticarette en büyük gelir kaybı kanalıdır.

Uluslararası bankalar arası mesajlaşma ve para transferi sistemidir; her bankanın 8-11 karakterlik bir SWIFT/BIC kodu vardır.

Kart şemasının (Visa, MC) ve acquirer'ın net olarak bir işlem grubunun parasını netleştirip transfer etmesi sürecidir.

Avrupa Birliği'nin Tek Euro Ödeme Alanı — Euro cinsi transferleri yurt içi seviyesinde hızlı ve ucuz yapan birlik standardıdır.

Türkiye'de sermaye piyasalarını ve borsa işlemlerini düzenleyip denetleyen, kitle fonlama ve kripto borsa lisanslarını veren kurumdur.

Gelirin kaynağında, gelir sahibine ödenmeden önce vergi olarak kesilip devlete aktarılması yöntemidir.

İstemci-sunucu arasındaki veriyi şifreleyen, HTTPS bağlantısının temelini oluşturan güvenlik protokolüdür.

Üretim ortamından izole, gerçek para hareketi olmayan ve geliştiricilerin entegrasyonlarını test edebildiği ödeme ortamıdır.

Müşterinin alışveriş başına puan/jeton kazanıp sonraki alışverişlerde indirim olarak kullanabildiği müşteri elde tutma sistemidir.

Aklama, terörün finansmanı veya başka bir suç ile ilişkili olabileceği değerlendirilen ve MASAK'a bildirilmesi zorunlu olan işlem türüdür.

Bir bankanın şubelerini tanımlayan, IBAN ve hesap numarası içinde yer alan 4-5 haneli sayısal koddur.

Bir şirket adına çıkarılan, çalışanların iş giderlerinde kullandığı, harcama kontrolü ve raporlama özellikleri sunan kurumsal karttır.

Bir tahsilatın kart sahibinin aylık ekstrelerine bölünerek tahsil edilmesi; müşteriye vade, işyerine ek satış olanağı sağlar.

Kart numarasının yerine geçen anlamsız bir tanımlayıcı (token) üretilerek kart numarasının sistemde saklanmamasını sağlayan güvenlik tekniğidir.

Türkiye'nin yerli kart ödeme şemasıdır; BKM tarafından işletilir, Visa ve Mastercard'a alternatif olarak konumlandırılmıştır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası — para politikası, döviz, EFT/FAST sistemleri ve ödeme kuruluşlarının düzenleyicisidir.

Bankaların iflas etmesi durumunda mevduat sahiplerini koruyan, mevduatın belirli tutara kadarını güvence altına alan kamu kuruluşudur.

KDV'nin satıcı yerine alıcı tarafından devlete aktarılması yöntemidir; belirli sektörlerde zorunludur.

3D Secure işleminde Issuer'ın ürettiği, doğrulamanın yapıldığını ve liability shift'i kanıtlayan kriptografik veri alanıdır.

Verinin gönderen cihazında şifrelenip yalnızca alıcı cihazda çözüldüğü; aradaki sunucu veya servis sağlayıcıların bile veriyi okuyamadığı güvenlik modelidir.

Bir acquirer veya ödeme kuruluşundan POS/sanal POS hizmeti alarak kart kabul eden işletmenin resmi adıdır.

Bir tutarın peşin ile vadeli ödeme arasındaki fiyat farkıdır; taksitli satışlarda zaman değerinin parasal karşılığıdır.

Kart numaralarının PCI DSS uyumlu şekilde şifrelenip saklandığı, sadece token üzerinden erişilen güvenli depolama altyapısıdır.

Aynı kart, IP veya kullanıcının kısa sürede çok sayıda işlem denemesini tespit eden fraud kontrol kuralıdır.

Türkiye'deki tüzel kişiliklere atanmış 10 haneli benzersiz vergi kimlik numarasıdır; gerçek kişilerde TC kimlik no kullanılır.

Sunucu tarafında bir olay (ödeme başarılı, iade, chargeback) gerçekleştiğinde önceden tanımlı URL'ye otomatik HTTP bildirimi gönderilmesidir.

Bankalar arasında SWIFT veya muhabir ağı üzerinden, geri çevrilemez ve yüksek tutarlı para transferi yöntemidir.

İşyerinin müşterileri için ön ödemeli bakiye veya saklanmış kart hesabı sunduğu, tahsilat hızlandıran sistemdir.

eXtensible Markup Language — yapılandırılmış veri taşımak için kullanılan etiket tabanlı format; e-Fatura'nın resmi formatıdır (UBL-TR).

eXtensible Business Reporting Language — finansal raporları yapılandırılmış olarak iletmek için kullanılan, denetim ve KGK raporlamasında zorunlu XML temelli formattır.

Bir ödeme kuruluşunun veya e-para kuruluşunun belirli hizmetlerini onun adına sunmak üzere TCMB'ye bildirilmiş gerçek/tüzel kişidir.

Yazarkasa ile POS'un birleştiği, GİB ile online iletişim kuran modern ödeme kayıt cihazıdır; perakende sektöründe zorunludur.

Bir tahsilatta POS komisyonunun veya vade farkının müşteriye ek ücret olarak eklenmesi; Türkiye'de bazı sektörlerde yasaktır.

Farklı ülkelerdeki bankalar arasında yapılan, SWIFT veya alternatif sistemler üzerinden gerçekleşen para transferidir.

Yazarkasanın gün sonu kapatma raporudur; günün toplam satış, KDV ve iade tutarlarını özetler ve GİB'e iletilir.

Bir elektronik belgenin belirli bir anda var olduğunu kanıtlayan, güvenilir üçüncü taraf tarafından üretilmiş kriptografik damgadır.

Bankaların ve elektronik para kuruluşlarının topladıkları mevduatın belirli bir oranını TCMB'de bloke tutması zorunluluğudur.