Tahakkuk, sözlük anlamıyla "gerçekleşme, yerine gelme" demektir. Vergi ve muhasebede iki anlamda kullanılır.
Vergide Tahakkuk
Vergi Usul Kanunu'na göre verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesidir. "KDV tahakkuku" sözü, beyan edilen KDV'nin ödenecek tutar olarak kesinleşmesini anlatır.
Muhasebede Tahakkuk
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ndeki dönemsellik kavramı, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesini ister: bir gelir ya da gider, parası ödendiği ya da tahsil edildiği gün değil, ait olduğu dönem kayda alınır.
Faiz Tahakkuku
Faiz tahakkuku, dönem içinde işlemiş ama henüz ödenmemiş ya da tahsil edilmemiş faizin o dönemin kaydına alınmasıdır. Örneğin vadesi gelecek ay dolacak bir mevduatın bu aya düşen faizi bu ayın geliri olarak yazılır.
Tahakkuk ve Tahsilat
Tahakkuk, alacağın ya da borcun doğduğunu gösterir; paranın el değiştirmesi ayrı bir adımdır. Satış faturası kesildiğinde gelir tahakkuk eder, tahsilat ise müşteri ödediğinde gerçekleşir.
Örnek Kullanım
- Aralık ayına ait kira gideri, ödemesi ocakta yapılsa da aralık ayına tahakkuk ettirilir.
- Beyannamesi verilen KDV tahakkuk eder ve ödeme gününe kadar ödenir.