
Tevkifatlı fatura düzenleyen bir işletmenin ilk sorusu "bu iş tevkifata tabi mi?" olur, ikincisi ise "oran kaç?". Oran yanlış seçildiğinde fatura yeniden düzenlenir, müşterinin ödeyeceği tutar değişir ve cari hesap mutabakatı tutmaz. Bir temizlik firması ile bir reklam ajansının aynı alıcıya kestiği faturalarda tevkifat oranı farklıdır; doğru oranı bilmek, doğru tutarı tahsil etmenin ön koşuludur.
Bu yazıda KDV tevkifat oranları konusunu ele alıyoruz: hangi hizmet ve teslimlerde hangi oranın uygulandığını, tam tevkifat ile kısmi tevkifat arasındaki farkı ve oranların tahsilat tutarına etkisini anlatıyoruz. Tevkifatın ne olduğu ve faturada nasıl gösterildiği Tevkifatlı Fatura yazısında, kavramın kısa tanımı ise sözlükteki tevkifat maddesindedir.
Tam Tevkifat ve Kısmi Tevkifat Farkı
KDV tevkifatı, satıcının hesapladığı KDV'nin tamamının ya da bir kısmının alıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği iki türü ayırır:
- Tam Tevkifat: Hesaplanan KDV'nin tamamı alıcı tarafından beyan edilir. Tebliğde sayılan başlıklar şunlardır: Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanların yaptığı işlemler; serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetler; kiralama işlemleri; reklam verme işlemleri ve isteğe bağlı tam tevkifat. Her başlığın kapsamı tebliğde ayrıca tanımlanır; başlık, o türdeki her işlemde tam tevkifat uygulanacağı anlamına gelmez.
- Kısmi Tevkifat: Hesaplanan KDV'nin tebliğde belirlenen oran kadarı alıcı tarafından, kalanı satıcı tarafından beyan edilir. Oranlar onda bir biçiminde yazılır; örneğin 9/10 oranında KDV'nin onda dokuzu alıcı tarafından ödenir.
Tevkifat gelir vergisi kesintisi olan stopajla karıştırılmamalıdır; ikisi farklı vergilerdir. Stopajın tanımı sözlükteki stopaj maddesindedir.
Hizmetlerde KDV Tevkifat Oranları
KDV Genel Uygulama Tebliği'nin kısmi tevkifat bölümünde sayılan hizmetler ve oranları şunlardır:
- Yapım İşleri ile Birlikte Mühendislik ve Etüt-Proje: 4/10
- Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık ve Denetim: 9/10
- Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıt Tadil, Bakım ve Onarımı: 7/10
- Yemek Servis ve Organizasyon: 5/10
- İşgücü Temin Hizmetleri: 9/10
- Yapı Denetim Hizmetleri: 9/10
- Fason Tekstil, Konfeksiyon, Çanta ve Ayakkabı Dikim İşleri: 7/10
- Turistik Mağazalara Müşteri Bulma ve Götürme: 9/10
- Spor Kulüplerinin Yayın, Reklam ve İsim Hakkı Gelirleri: 9/10
- Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri: 9/10
- Yük Taşımacılığı: 2/10
- Servis Taşımacılığı: 5/10
- Her Türlü Baskı ve Basım Hizmetleri: 7/10
- Ticari Reklam Hizmetleri: 3/10
- Tebliğde Sayılan Diğer Hizmetler: 5/10
Taşımacılık hizmetleri kısmi tevkifat kapsamına 16 Şubat 2021'de yayımlanan değişiklikle girmiştir. Kargo işletmeciliği yetki belgesi sahiplerinin yaptığı kargo taşıma işleri ise tevkifat dışında bırakılmıştır.
Teslimlerde KDV Tevkifat Oranları
Kısmi tevkifat yalnızca hizmetlerde değil, bazı mal teslimlerinde de uygulanır:
- Külçe Metal Teslimleri: 7/10
- Bakır, Çinko, Alüminyum ve Kurşun Ürünleri: 7/10
- Hurda ve Atık Teslimleri: 7/10
- Hurda ve Atıklardan Elde Edilen Hammadde: 9/10
- Pamuk, Tiftik, Yün, Yapağı, Ham Post ve Deri: 9/10
- Ağaç ve Orman Ürünleri: 5/10
- Devlet Malzeme Ofisine Yapılan Diğer Teslimler: 2/10
- Demir-Çelik Ürünleri: 5/10
Demir-çelik ürünlerindeki oran 1 Kasım 2022'den itibaren 4/10'dan 5/10'a çıkarılmıştır. Oranlar tebliğ değişiklikleriyle güncellenebildiği için, uygulamadan önce tebliğin güncel metnine bakmak gerekir.
Kimler Tevkifat Uygular?
Oranı bilmek tek başına yetmez; alıcının tevkifat uygulamakla yükümlü olup olmadığı da önemlidir. Tebliğ kısmi tevkifat uygulayacak alıcıları iki gruba ayırır: KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar. Belirlenmiş alıcılar arasında kamu idareleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, bankalar ve borsada işlem gören şirketler gibi kurumlar sayılır. Bazı işlemlerde tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar; örneğin etüt, plan-proje ve danışmanlık hizmetlerinde ve diğer hizmetler başlığında tevkifat bu alıcılarla sınırlıdır. KDV mükellefi olmayan ve belirlenmiş alıcılar arasında da bulunmayan alıcılara yapılan işlemlerde tevkifat uygulanmaz.
Kısmi tevkifat, işlemin KDV dahil bedeli Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesindeki fatura düzenleme sınırını aştığında uygulanır; bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir. Sınırın ayrıntısı ve parçalı faturalardaki uygulama Tevkifat Sınırı 2026 yazısında anlatılır.
Oran Tahsil Edilecek Tutarı Nasıl Değiştirir?
Tevkifatlı faturada alıcı, tevkif ettiği KDV'yi satıcıya ödemez; bu tutarı kendisi beyan edip öder. Bu yüzden satıcının tahsil edeceği tutar, faturanın genel toplamından tevkif edilen KDV kadar düşüktür. Oran ne kadar yüksekse, satıcının tahsil edeceği tutar ile faturanın genel toplamı arasındaki fark o kadar büyür.
Varsayımsal bir örnekle: KDV hariç 100.000 TL'lik bir temizlik hizmetinde %20 KDV 20.000 TL'dir. 9/10 oranında 18.000 TL'yi alıcı beyan eder; satıcının tahsil edeceği tutar 100.000 TL + 2.000 TL = 102.000 TL olur. Aynı tutardaki bir yük taşımacılığı hizmetinde 2/10 oranıyla alıcı 4.000 TL'yi beyan eder ve satıcı 116.000 TL tahsil eder. Tutarlar yalnızca anlatım içindir.
Bu fark cari hesapta doğru izlenmezse, müşteri faturanın tamamını ödemiş olduğu hâlde bakiyede alacak görünmeye devam eder. Belirli tutarı aşan tahsilatların banka üzerinden yapılması gerektiği de unutulmamalıdır; ayrıntısı Nakit Tahsilat Sınırı yazısındadır.
Sık Yapılan Hatalar
- Eski Oranı Kullanmak: Oranlar zaman içinde değişmiştir. Önceki yıllardan kalan fatura şablonlarıyla çalışmak yanlış oranla fatura düzenlemeye yol açar.
- Her Alıcıya Tevkifat Uygulamak: Bazı işlemlerde tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar. KDV mükellefi olmayan bir alıcıya tevkifatlı fatura kesmek hatalıdır.
- Stopaj ile Karıştırmak: Tevkifat KDV'ye, stopaj gelir vergisine ilişkindir. Biri diğerinin yerine geçmez.
- Cariye Genel Toplamı Borç Yazmak: Tevkifatlı faturada alıcının satıcıya borcu, tevkifattan sonra kalan tutardır. Genel toplamın borç yazılması mutabakatı bozar.
Tahsilat360 ile Tevkifatlı Faturanın Tahsilatı
Tahsilat360 bir muhasebe programı değildir ve tevkifat hesaplamaz; Paraşüt ve Bizim Hesap bağlantılarıyla fatura ve tahsilat kayıtlarını aktarır. Tevkifattan sonra tahsil edilecek tutar cari hesaba işlendikten sonra ödeme linki e-posta, WhatsApp ve QR ile gönderilir. Bakiye, borç ve tahsilat hareketleri cari bazında tek ekranda izlenir; ücretli paketlerde cari mutabakat, mutabakat mektubu gönderimi ve vade takibi de kullanılabilir. Ürünün genel işleyişi Tahsilat360'ın online tahsilat sistemi sayfasında anlatılır.
Sık Sorulan Sorular
KDV tevkifat oranları 2026'da değişti mi?
Bu yazıdaki oranlar tebliğin güncel metnine göredir; örneğin demir-çelik ürünlerindeki oran artışı 1 Kasım 2022'de yürürlüğe girmiştir. Oranlar tebliğ değişiklikleriyle güncellenebildiği için fatura düzenlemeden önce son değişikliklere bakılmalıdır.
Temizlik hizmetinde tevkifat oranı kaçtır?
Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetlerinde kısmi tevkifat oranı 9/10'dur. Hesaplanan KDV'nin onda dokuzunu alıcı beyan eder.
Yük taşımacılığında tevkifat oranı kaçtır?
Karayoluyla yük taşımacılığı hizmetlerinde oran 2/10, servis taşımacılığında 5/10'dur. Kargo işletmeciliği yetki belgesi sahiplerinin kargo taşıma işleri tevkifat dışındadır.
Tam tevkifat hangi işlemlerde uygulanır?
Türkiye'de ikametgâhı ve işyeri bulunmayanların yaptığı işlemler, serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki işlemler, kiralama işlemleri, reklam verme işlemleri ve isteğe bağlı tam tevkifat başlıkları tebliğin tam tevkifat bölümünde yer alır. Her başlığın hangi işlemleri kapsadığı tebliğde ayrıca tanımlanır.
Bayi tahsilatı, B2B satış ve tahsilat süreçleri üzerine yazıyor.
