Süresiz ücretsiz paket, kredi kartı gerekmez - Ücretsiz Başlayın →
Fintech·20 Kas 2026·5 dk okuma·1 okunma

Yazar Kasa POS: Kimler Kullanmak Zorunda?

Yazar kasa POS nedir, kimler kullanmak zorunda? 3100 sayılı Kanun kapsamı, yeni nesil ÖKC türleri, 557 Sıra No.lu Tebliğ ile kartla ödeme kabul zorunluluğu ve ayrı POS cihazı sorusu.

Ahmet Kaya
Ahmet Kaya
Yazar Kasa POS: Kimler Kullanmak Zorunda?

Bir mağazanın tezgâhında eskiden iki cihaz yan yana dururdu: Fiş basan yazar kasa ve kart çeken POS. Kasiyer tutarı önce birine, sonra diğerine yazardı. Bugün bu düzen büyük ölçüde değişti. Yazar kasa ile POS ya tek cihazda birleşti ya da birbirine bağlandı. Bu değişiklik bir teknoloji tercihi değil, vergi mevzuatının getirdiği bir zorunluluktur.

Bu yazıda yazar kasa POS konusunu bilgi düzeyinde anlatıyoruz: ödeme kaydedici cihazı kimlerin kullanmak zorunda olduğunu, yazar kasalı POS ile ayrı POS cihazı arasındaki farkı ve kartla ödeme kabul zorunluluğunun kapsamını ele alıyoruz. Cihaz kurulumunun teknik ayrıntıları ve sektöre özel durumlar için cihaz satıcısının ve mali müşavirin yönlendirmesi esastır.

Yazar Kasa Nedir, Kimler Kullanmak Zorunda?

Mevzuattaki adıyla yazar kasa, ödeme kaydedici cihazdır (ÖKC). 3100 sayılı Kanun'a göre malları yeniden satış yapmayacak kişilere satan ya da bu kişilere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorundadır. Yani son tüketiciye perakende satış yapan ya da hizmet veren işletmeler bu kapsamdadır. Kanuna göre bu cihazdan alınan fiş, fatura vermek mecburiyetinde olunmayan satışlarda fatura yerine geçer.

Kimlerin muaf olduğu, hangi sektörlerde farklı kuralların uygulandığı ve işe yeni başlayanların cihazı ne zamana kadar edineceği Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) tebliğlerinde düzenlenir. Bu ayrıntılar işletmenin faaliyetine göre değiştiği için kendi durumunuzu mali müşavirinizle netleştirmeniz gerekir. Fiş ile fatura arasındaki tutar sınırı ise Fatura Düzenleme Sınırı yazısında anlatılır.

Yeni Nesil ÖKC ve ÖKC'li POS

GİB'in 557 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, bugünkü düzenin temelini oluşturur. Tebliğ yeni nesil ödeme kaydedici cihazı, terminal servis merkezi aracılığıyla sürekli çevrim içi çalışabilen, IP tabanlı ve oluşturduğu fiş ile mali raporları güvenli biçimde iletebilen cihaz olarak tanımlar. Aynı tebliğde iki tür yeni nesil cihaz ayrılır:

  • EFT-POS Özellikli YN ÖKC: Kart ödeme terminalini kendi içinde barındıran cihazdır. Günlük dilde "ÖKC POS" ya da "yazar kasa POS" diye anılan cihaz budur; fişi de kart ödemesini de tek cihaz yapar.
  • Basit ya da Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC: Kart ödeme terminalini kendi içinde barındırmayan ama dışarıdan bir kart terminali bağlanabilen cihazdır.

Tebliğde kart ödeme terminali (EFT-POS), Troy, Europay, Mastercard, VISA gibi sertifikalarla uyumlu kartlı ödeme sistemi terminali olarak tanımlanır.

Kartla Ödeme Kabul Zorunluluğu

557 Sıra No.lu Tebliğ iki zorunluluk getirdi. İlki, eski nesil cihazların yeni nesil cihazlarla değiştirilmesidir; tebliğ bunun için 1 Temmuz 2024 tarihini belirledi. İkincisi, yeni nesil cihaz kullanmak zorunda olan her işletmenin kartla ödeme kabul etmesidir:

  • EFT-POS Özellikli Cihazda: İşletme en az bir banka, diğer kuruluş ya da ödeme hizmet sağlayıcısıyla üye işyeri anlaşması yapar ve kullandığı her yeni nesil cihaz üzerinden kartla ödeme kabul eder.
  • Basit Cihazda: İşletme üye işyeri anlaşması yapar, her yeni nesil cihazın kart terminaliyle bağlantısını kurar ve kartla ödeme kabul eder.
  • Yeni Cihazda: 1 Temmuz 2024'ten sonra yeni nesil cihaz kullanmaya başlayan işletme, aktivasyon tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde bu yükümlülükleri yerine getirir.

Tebliğe göre bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği cihazlar, sürenin bitimini izleyen 15 gün içinde kullanıma kapatılır; üye işyeri anlaşması sona erip 15 gün içinde yenisi yapılmazsa da aynı sonuç doğar. Yükümlülük yerine getirildiğinde cihaz yeniden kullanıma açılır. Tebliğ, GİB'e bu süreleri uzatma yetkisi de verir; güncel durum GİB'in duyurularından izlenmelidir.

Ayrı POS Cihazı Kullanmak Mümkün mü?

Kasada fişi bir cihazın, kart ödemesini kasaya bağlı olmayan başka bir cihazın aldığı düzen, yazar kasa kullanmak zorunda olan bir işletme için tebliğin aradığı yapı değildir. Tebliğ, basit cihaz kullananlardan kart terminalinin cihaza bağlanmasını ister. Tebliğ amacını kayıtlı ekonominin desteklenmesi, kartla ödeme imkânlarının genişletilmesi ve yeni nesil cihaz kullanımının yaygınlaştırılması olarak açıklar. Cihazın gün sonunda verdiği Z raporu da kasadaki kayıtların özetidir.

Yazar kasa kullanma zorunluluğu olmayan işletmeler, örneğin yalnızca faturalı satış yapan toptancılar ya da sahada tahsilat yapan ekipler, ayrı bir POS cihazı ya da taşınabilir POS kullanabilir. Bu cihazların genel yapısı POS Cihazı Nedir? ve Mobil POS yazılarında anlatılır. Hangi düzende olursa olsun Vergi Usul Kanunu, kartla yapılan tahsilatın işletmenin kendi mükellefiyeti adına kayıtlı olmayan bir cihazla yapılmasını hem tahsilatı yapan hem de cihazı kullandıran için cezaya bağlar.

Yazar Kasa POS Alırken Nelere Bakılmalı?

Cihaz seçimi tek başına bir satın alma kararı değildir; üye işyeri anlaşmasıyla birlikte düşünülmelidir. Karar öncesinde şu sorular netleşmelidir: Cihaz kart terminalini içinde mi barındırıyor, yoksa dışarıdan bağlantı mı gerekiyor? Hangi banka ya da ödeme kuruluşlarıyla çalışabiliyor? Üye işyeri anlaşmasının ücret ve hesaba geçiş koşulları neler? Başvuru süreci ve sözleşmede okunacak maddeler POS Cihazı Nasıl Alınır? yazısında ayrıntılı olarak yer alır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Cihazı Alıp Anlaşmayı Ertelemek: Yeni nesil cihazda kartla ödeme kabulü için 30 günlük süre vardır; süre geçerse cihaz kullanıma kapatılabilir.
  • Kart Terminalini Kasaya Bağlamamak: Basit cihaz kullanan işletmeden kart terminalinin cihaza bağlanması istenir.
  • Anlaşma Bitince Yenisini Yapmamak: Üye işyeri anlaşması sona erip 15 gün içinde yenisi yapılmazsa cihaz pasife alınır.
  • Başkasının POS'uyla Tahsilat Yapmak: Kendi adına kayıtlı olmayan cihazla tahsilat, iki taraf için de ceza sebebidir.
  • Muafiyeti Varsaymak: Muafiyet ve sektöre özel kurallar tebliğlerde düzenlenir; tahminle hareket etmek yerine mali müşavirle doğrulanmalıdır.

Kasaya Gelmeyen Müşteriden Tahsilat

Yazar kasa POS, müşteri kasanın önündeyken çalışır. Telefonla sipariş veren, sosyal medyadan yazan ya da vadeli çalışan müşteriden ödeme almak için fiziki cihaz yerine ödeme linki kullanılabilir. Tahsilat360 ile panelden ya da mobil uygulamadan oluşturulan link e-posta, WhatsApp ya da SMS ile gönderilir; müşteri kartıyla 3D Secure doğrulamasıyla öder, ödeme ilgili cari hesaba işlenir. Tahsilat360 ödeme kaydedici cihaz değildir ve fiş ya da fatura düzenlemez; bu belgeler işletmenin kendi cihazı ve e-Belge yöntemiyle düzenlenir. Uzaktan tahsilatın işleyişi kasaya gelmeyen müşteriden online tahsilat sayfasında anlatılır.

Sık Sorulan Sorular

Yazar kasa POS nedir?

Kart ödeme terminalini kendi içinde barındıran yeni nesil ödeme kaydedici cihazdır. Mevzuattaki adı EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC'dir; fişi ve kart ödemesini tek cihaz yapar.

Yazar kasa kullanma zorunluluğu kimleri kapsar?

3100 sayılı Kanun'a göre son tüketiciye mal satan ya da hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarları kapsar. Muafiyetler ve sektöre özel kurallar GİB tebliğlerinde düzenlenir.

Yazar kasa ile kartla ödeme almak zorunlu mu?

557 Sıra No.lu Tebliğ'e göre yeni nesil cihaz kullanmak zorunda olan işletmeler üye işyeri anlaşması yaparak her cihaz üzerinden kartla ödeme kabul etmek zorundadır. Yeni cihazda süre aktivasyondan itibaren 30 gündür.

Yazar kasa ile ayrı POS cihazı kullanılabilir mi?

Basit yeni nesil cihaz kullanan işletmede kart terminalinin cihaza bağlanması gerekir. Yazar kasa zorunluluğu olmayan işletmeler ise ayrı ya da taşınabilir POS kullanabilir.

Kategori:Fintech
Paylaş:
Ahmet Kaya
Yazar Hakkında
Ahmet Kaya

Tahsilat, ödeme sistemleri ve cari hesap yönetimi üzerine yazıyor.

DEVAMINI OKU

Diğer Yazılar

Tümünü Gör
Fintech5 dk

Provizyon Ne Kadar Sürer? Bekleyen Tutar Ne Zaman Düşer?

Provizyon ne kadar sürer? Bekleyen tutarın kartta kalma nedeni, iptal ile iade farkı, ön p…

Devamını Oku
Tahsilat5 dk

Reddiyat Makbuzu: İcra Dosyasındaki Para Nasıl Ödenir?

Reddiyat makbuzu nedir? İcra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmesi, makbuzdaki bilgi…

Devamını Oku
Strateji6 dk

Ön Muhasebe Ne İş Yapar? Genel Muhasebeden Farkı

Ön muhasebe ne iş yapar? Fatura, cari hesap, kasa ve banka kayıtları; genel muhasebe ve ma…

Devamını Oku
Süresiz ücretsiz

Tahsilat360'ı Ücretsiz Kullanmaya Başlayın

Kredi kartı gerekmeden süresiz ücretsiz paket; ihtiyacınız büyüdükçe paketinizi yükseltin.

Fiyatları İncele